Buổi sáng Hà Nội giữa ngày đông, cái lạnh không ồn ào, nhưng ngấm dần vào da thịt, len theo từng cơn gió lùa qua mặt sân còn đọng sương. Những vệt cỏ ướt ánh lên như ánh đèn mờ, in dấu giày của những buổi tập sớm. Đồng hồ chỉ 8h30, tôi có cuộc hẹn với HLV Mai Đức Chung ở sân tập của Liên đoàn bóng đá Việt Nam.

Ông đã có mặt từ trước. Giữa khoảng không mênh mang của buổi sớm, hình ảnh HLV Mai Đức Chung hiện ra rất chậm. Mái tóc bạc trắng, gương mặt hằn sâu dấu vết thời gian, dáng người gầy khoác chiếc áo đỏ quen thuộc của đội tuyển nữ Việt Nam. Đứng ngoài đường biên, tôi nghe giọng nói vẫn rắn rỏi, dứt khoát, và thấy ánh mắt ông không rời từng bước chạy của các cầu thủ nữ.

"Khởi động kỹ vào, lạnh thế này dễ chấn thương lắm. Đừng vội".

Giọng ông trầm và chậm, không cao cũng không gắt. Một câu nói ngắn, quen thuộc vang lên giữa khoảng sân vắng. Không cần loa, không cần mệnh lệnh, nhưng đủ để buổi tập bước vào guồng. Hình ảnh HLV Mai Đức Chung chỉ đạo, chạy chỗ này nhắc Huỳnh Như, chạy sang chỗ kia gọi Bích Thuỳ, Thanh Nhã… đã trở nên quen thuộc, đến mức người ta dễ quên rằng, cũng có những ngày ông đứng ở đó nhưng trong một bối cảnh hoàn toàn khác. Những ngày đội nắng, đội mưa, lặng lẽ đi cùng bóng đá nữ từ buổi ban đầu.

Vì sao ông vẫn ở đây?

HLV Mai Đức Chung đến với bóng đá nữ từ năm 1997, khi đó người ta còn chưa có khái niệm về bóng đá nữ. Cả Việt Nam chỉ có đúng 3 đội là TP. HCM, Hà Nội và Quảng Ninh. Bóng đá nữ chưa có khán đài đông người, chưa có ánh đèn truyền hình, càng chưa có những chuyến tập huấn dài ngày ở nước ngoài. Sân bãi thô sơ, mặt cỏ lổn nhổn, điều kiện tập luyện và sinh hoạt thiếu thốn đủ bề.

Ông Chung không chỉ đạo bằng chiến thuật hào nhoáng, không có sơ đồ cầu kỳ trên bảng từ. Chỉ có một điều rất giản dị, làm sao để các cô gái chơi bóng tốt hơn hôm qua, bền bỉ hơn và kiên cường hơn. Có những buổi tập kết thúc trong im lặng, cầu thủ mệt lả, ngồi bệt xuống mép sân. Thầy trò chia nhau từng chai nước, ánh mắt nhìn nhau nhiều hơn lời nói. Không ai nhắc đến World Cup, không ai nghĩ tới những sân vận động hàng chục nghìn chỗ ngồi. Bóng đá nữ chỉ là một hành trình âm thầm để tồn tại.

Rồi thời gian trôi đi, gần 30 năm sau, bóng đá nữ Việt Nam đã bước ra sân chơi thế giới và cũng nhiều lần đứng trên bục cao nhất Đông Nam Á. Những cô gái năm nào trở thành biểu tượng, thành niềm tự hào. Điều kiện tập luyện, chế độ dinh dưỡng, sự quan tâm của xã hội đã đổi thay rất nhiều. Nhưng chỉ có một điều gần như không thay đổi, HLV Mai Đức Chung vẫn đứng bên đường biên!

Câu hỏi cứ thế hiện lên rất tự nhiên với tôi: Vì sao ông vẫn ở đây?

Sau SEA Games 33 diễn ra ở Thái Lan, HLV Mai Đức Chung bày tỏ mong muốn chia tay đội tuyển nữ Việt Nam do đã ở tuổi 75. Nhưng đến cuối cùng, trước hành trình quan trọng của tuyển nữ Việt Nam tại Asian Cup 2026, ông Chung quyết định trở lại.

"Phải nói rằng trong lòng tôi vẫn còn ham muốn mãnh liệt với công việc, với bóng đá, nhưng nhiều khi sức khỏe ngăn cản mình. Làm việc liên tục chắc chắn phải có sự mệt mỏi rồi. Tuy nhiên may mắn là bản thân tôi sau khi có thời gian nghỉ ngơi thì sức khỏe cũng hồi phục trở lại. Vì thế tôi quyết định trở lại với tuyển nữ Việt Nam".

"Phải nói rằng trong lòng tôi vẫn còn ham muốn mãnh liệt với công việc, với bóng đá, nhưng nhiều khi sức khỏe ngăn cản mình. Làm việc liên tục chắc chắn phải có sự mệt mỏi rồi. Tuy nhiên may mắn là bản thân tôi sau khi có thời gian nghỉ ngơi thì sức khỏe cũng hồi phục trở lại. Vì thế tôi quyết định trở lại với tuyển nữ Việt Nam". 

HUẤN LUYỆN VIÊN MAI ĐỨC CHUNG

HLV Mai Đức Chung không thích nói nhiều về bản thân, càng không quen với những mỹ từ hay sự tôn vinh. Trong câu chuyện của ông, chữ "tôi" luôn đứng sau chữ "đội". Nếu chỉ nhìn ông trên sân tập, người ta dễ nghĩ đó là một HLV khó gần. Nhưng phía sau cánh cửa phòng thay đồ, HLV Mai Đức Chung lại là một con người khác. Dù đã đi qua gần trọn một đời với bóng đá, ông vẫn giữ cho mình một sự mềm mỏng rất riêng, không tự nhiên mà có. Nó không đến từ danh hiệu, cũng không hình thành trong những năm tháng đứng trên đỉnh cao, mà được nuôi dưỡng từ rất sớm, từ một làng hoa Hà Nội.

"Đời tôi chỉ biết đến bóng đá, không làm bóng đá thì làm gì"

Sinh ra ở làng hoa Ngọc Hà, HLV Mai Đức Chung lớn lên trong một không gian rất khác với hình dung quen thuộc về một cậu bé theo nghiệp bóng đá. Đó không phải là con phố đông đúc, mà là những ngõ nhỏ yên tĩnh, nơi hoa hiện diện trong đời sống thường ngày như một điều hiển nhiên. Gia đình không khá giả, nhưng trong căn nhà nhỏ nhà ông Chung lúc nào cũng có một bình hoa. Khi là vài cành cúc, khi là mấy bông thược dược hay đồng tiền được hái vội từ vườn. Bình hoa ấy không để khoe, cũng không để làm đẹp cho ai khác, mà như một thói quen giữ lại chút sắc màu giữa những ngày tháng còn nhiều thiếu thốn.

Sau này, khi đã đi qua nhiều sân vận động lớn nhỏ, Mai Đức Chung vẫn nhớ rất rõ cảm giác mềm mại ấy. Tuổi thơ ở Ngọc Hà đi vào ký ức ông bằng sắc hoa và những ngõ nhỏ yên bình. Nơi đó, cũng là nơi nảy mầm tình yêu bóng đá dần qua những buổi chiều theo mẹ đến sân Hàng Đẫy. Với cậu bé ngày ấy, đó giống như một cánh cửa đặc biệt mở ra thế giới khác. Hàng ngày, sau giờ học, ông theo mẹ đến sân, quanh quẩn ở những lối đi quen thuộc, đứng nép bên khán đài, lặng lẽ quan sát những buổi tập, những trận đấu diễn ra trước mắt. Ông không nhớ chính xác mình bắt đầu yêu bóng đá từ khi nào. Chỉ biết rằng, càng ở sân Hàng Đẫy lâu, trái bóng càng trở nên gần gũi. Những tiếng hô vang trên khán đài, tiếng bóng chạm chân cầu thủ, mùi cỏ sân thoảng trong cái nắng nhẹ, tất cả thấm dần vào ký ức, tự nhiên đến mức không cần ai dẫn dắt. Bóng đá đến với ông Chung như một phần của đời sống thường ngày. Không áp đặt, không định hướng, chỉ là nhìn mãi rồi yêu lúc nào không hay.

Tình yêu ấy theo HLV Mai Đức Chung rời khỏi những bậc khán đài, để bước xuống sân cỏ. Ông chọn đi học Đại học Thể dục Thể thao, coi bóng đá không còn là cuộc chơi tuổi nhỏ, mà là con đường nghiêm túc của đời mình. Ngày tốt nghiệp ông đầu quân cho đội Xe ca Hà Nội. Ông ra sân, lặng lẽ và bền bỉ, kiếm từng đồng tiền nhỏ từ trái bóng tròn. Biệt danh Chung "xe ca" cũng ra đời từ đó. Sau này đội bóng giải thể, ông chuyển sang thi đấu cho đội Tổng cục Đường sắt. Tại đây, ông Chung góp mặt ở một trong những trận đấu mang ý nghĩa đặc biệt của bóng đá Việt Nam, trận đấu Bắc Nam, ngày non sông nối liền một giải diễn ra năm 1976. Đến bây giờ khi nhớ lại, ông Chung vẫn vẹn nguyên cảm giác bồi hồi.

"Đó là trận đấu đặc biệt nhất trong sự nghiệp của tôi".

Nghiệp "quần đùi áo số" của ông đi qua gần như trọn vẹn những lát cắt khắc nghiệt nhất của bóng đá Việt Nam từ những năm tháng còn in dấu khói lửa chiến tranh, đến ngày hòa bình lập lại. Nhưng nếu quãng đời cầu thủ là hành trình của va chạm và thích nghi, thì cái nghiệp huấn luyện mà ông bước vào sau đó còn gian truân hơn nhiều.

Năm 1984, ông Mai Đức Chung treo giày. Không có khoảng lặng dài, không có lựa chọn rẽ ngang. Ông bước sang vai trò huấn luyện gần như theo bản năng, bằng một suy nghĩ rất giản dị.

"Đời tôi chỉ biết đến bóng đá, không làm bóng đá thì làm gì".

"Đời tôi chỉ biết đến bóng đá, không làm bóng đá thì làm gì".

HUẤN LUYỆN VIÊN MAI ĐỨC CHUNG 

Câu nói ấy không mang dáng dấp của một lời thề, mà giống như một sự sắp đặt của số phận. Như thể con đường phía trước đã được vạch sẵn, và ông chỉ việc bước tiếp, gắn trọn phần đời còn lại của mình với những buổi tập sớm, phòng thay đồ và hành trình dài không phải lúc nào cũng có ánh đèn rực rỡ.

Nhắc lại cơ duyên năm 1997, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam cân nhắc hai cái tên cho vị trí HLV trưởng đội tuyển nữ. Ông Nguyễn Đình Hùng của Than Quảng Ninh, người đã có kinh nghiệm huấn luyện bóng đá nữ. Và ông Mai Đức Chung khi ấy đang dẫn dắt đội bóng đá nam Tổng cục Đường sắt. Sự lựa chọn cuối cùng nghiêng về ông Chung, chính điều đó lại khiến ông ngạc nhiên hơn ai hết.

"Lúc đó tôi cũng suy nghĩ nhiều lắm.Tại sao mình đang làm bóng đá nam, lại được mời sang dẫn bóng đá nữ?".

Đó là một giai đoạn trăn trở thật sự. Không phải vì e ngại thử thách, mà bởi ông hiểu mình đang đứng trước một ngã rẽ hoàn toàn mới. Nhưng rồi, ông Chung tự trả lời bằng cách quen thuộc nhất của mình.

"Cuối cùng tôi nghĩ, làm gì thì cũng là làm bóng đá. Nam hay nữ thì cũng là bóng đá cả".

Và thế là ông nhận lời. Từ khoảnh khắc ấy, con đường huấn luyện của HLV Mai Đức Chung rẽ sang bóng đá nữ. Một chương mới của bóng đá nữ Việt Nam bắt đầu được viết nên từ đây. Từ SEA Games 1997 với tấm huy chương đồng, bóng đá nữ Việt Nam bắt đầu bước ra khỏi vùng thử nghiệm để hình thành một hành trình rõ ràng hơn. Không còn là sự xuất hiện thoáng qua ở các giải đấu khu vực, đội tuyển nữ dần có nhịp sinh hoạt ổn định, có mục tiêu, có người dẫn dắt đủ lâu để xây dựng bản sắc.

HLV Mai Đức Chung ở đó, ông đi cùng đội tuyển qua những năm tháng ít điều kiện, ít sự chú ý, nhưng nhiều kiên nhẫn. Những buổi tập kéo dài, những chuyến đi xa và thành quả là 6 tấm huy chương vàng SEA Games, trải dài hơn hai thập kỷ. Trong đó có kỷ lục giành huy chương vàng ở 4 kỳ SEA Games liên tiếp 2017, 2019, 2021 và 2023. Nhưng có một điều, chưa bao giờ ông coi những tấm huy chương vàng SEA Games là vinh quang của riêng mình.

"Với tôi, đây là chiến thắng của toàn đội, của các cầu thủ, của ban huấn luyện và những người luôn đồng hành cùng đội tuyển nữ Việt Nam".

Trong niềm vui chiến thắng, HLV Mai Đức Chung vẫn giữ cho mình sự khiêm nhường quen thuộc. Ông nhiều lần nhấn mạnh rằng thành công không đến từ một cá nhân, mà được tạo nên bởi tinh thần và ý chí của tập thể. Đó là di sản của một HLV không tìm hào quang cho bản thân, mà chọn cách ở lại lâu nhất với bóng đá nữ trong những ngày ít được chú ý, trong những giai đoạn gian khó, và cả lúc vinh quang nhất.

Quốc ca Việt Nam vang lên ở World Cup

Tất cả những gì bóng đá nữ Việt Nam tích lũy suốt hơn hai thập kỷ dưới thời HLV Mai Đức Chung, cuối cùng cũng đi đến một điểm hẹn lớn hơn. Khi khu vực không còn là giới hạn và châu lục dần trở nên quen thuộc, giấc mơ từng được xem là xa xỉ bắt đầu hiện hình nhưng theo cách thật gian nan.

Asian Cup 2022, giải đấu để giành vé đi World Cup đến trong bối cảnh đặc biệt nhất. Dịch bệnh bủa vây, lực lượng sứt mẻ, chuyến đi tập huấn kéo dài trong bất an, những buổi tập không trọn vẹn. Đội tuyển nữ Việt Nam bước vào giải đấu không chỉ mang theo áp lực chuyên môn, mà còn mang theo nỗi lo về sức khỏe, về sự an toàn. Ông Chung lo đến mức mất ăn, mất ngủ, sụt mất 5 cân, có hôm phải dùng cả thuốc để có thể chợp mắt.

"Tôi từng nghĩ hay là thôi bỏ giải đấu".

Mọi thứ diễn ra tệ đến mức HLV Mai Đức Chung và ban huấn luyện từng nghĩ tuyển nữ Việt Nam sẽ xin thua 2 trận tại Asian Cup 2022 vì nhiễm COVID. Nhưng rồi, cả đội tuyển đồng lòng: "Quyết đá".

"Đến bây giờ, nhiều lúc chúng tôi vẫn suy nghĩ và không hiểu bằng cách nào mà lại có được một tinh thần như vậy. Khi đã gõ cửa từng phòng và các bạn đều quyết tâm đá, chúng tôi họp lại lãnh đạo và ban huấn luyện. Chúng tôi thống nhất như thế này, nếu toàn đội đã đồng lòng, thì dù khó khăn thế nào chúng tôi cũng quyết đá. Ngày sang Ấn Độ chỉ có đúng 4 thành viên, rồi từng người một khỏi, cuối cùng cũng đủ đội hình bước vào thi đấu và đến được trận play-off giành vé đi World Cup 2023. Có lẽ trong cuộc đời, trong nghề nghiệp và công việc của tôi, chưa bao giờ tôi cảm thấy sung sướng như vậy, giống như một đứa trẻ đi xa về được gặp mẹ, gặp gia đình, gặp người thân. Tôi chạy khắp sân, bắt tay rồi ôm các học trò. Cảm xúc lúc ấy thật sự dâng trào đến tột độ. Chúng ta không thể nghĩ rằng trong hoàn cảnh bị COVID nặng nề như vậy, sức khỏe suy giảm như thế mà vẫn có thể giành quyền góp mặt ở sân chơi thế giới".

"Cuối cùng cũng đủ đội hình bước vào thi đấu và đến được trận play-off giành vé đi World Cup 2023. Có lẽ trong cuộc đời, trong nghề nghiệp và công việc của tôi, chưa bao giờ tôi cảm thấy sung sướng như vậy".

HUẤN LUYỆN VIÊN MAI ĐỨC CHUNG 

Asian Cup 2022 khép lại trong những cái ôm vội, những giọt nước mắt chưa kịp lau và cả sự mệt mỏi còn hằn rõ trên gương mặt từng cầu thủ. Một giải đấu khởi đầu bằng bất an, tưởng như chỉ có thể kết thúc, rốt cuộc lại mở ra cánh cửa lớn nhất trong lịch sử bóng đá nữ Việt Nam. Từ phòng cách ly, từ những buổi tập chắp vá, từ những ngày mà sức khỏe còn là dấu hỏi, đội tuyển nữ Việt Nam bước thẳng ra sân khấu lớn nhất của bóng đá thế giới. World Cup không đến như phần thưởng được sắp sẵn, mà đến như một điểm hẹn mà bóng đá nữ Việt Nam buộc phải trưởng thành để chạm tới. Đó không còn là giấc mơ kể lại, mà là cột mốc đánh dấu Việt Nam chính thức bước vào bản đồ bóng đá nữ toàn cầu.

New Zealand, tháng 7/2023, ngày Việt Nam bước ra World Cup. Lá cờ đỏ sao vàng tung bay nổi bật giữa không gian rộng lớn, Quốc ca Việt Nam vang lên đầy kiêu hãnh. Trên thảm cỏ xanh, HLV Mai Đức Chung và các cầu thủ đội tuyển nữ Việt Nam đặt tay lên ngực trái, đứng thẳng người, ánh mắt hướng về lá cờ Tổ quốc đang lay động trong gió. Với ông Chung, đó là khoảnh khắc đặc biệt không chỉ bởi lần đầu bóng đá nữ Việt Nam góp mặt ở World Cup, mà bởi cảm giác được đứng ở đó một cách đàng hoàng.

"Vinh dự lớn nhất của chúng tôi là được đặt tay lên ngực và hát Quốc ca, khi cả sân vận động đứng lên chào quốc kỳ Việt Nam. Đó là niềm tự hào rất lớn với đội tuyển nữ Việt Nam".

HUẤN LUYỆN VIÊN MAI ĐỨC CHUNG 

World Cup 2023 không chỉ là sân chơi lớn nhất, mà còn là nơi đội tuyển nữ Việt Nam được đặt vào cùng một bảng đấu với những đội bóng hàng đầu thế giới như Mỹ, Hà Lan, Bồ Đào Nha. Những cái tên mà trước đây, bóng đá nữ Việt Nam chỉ có thể nhìn thấy qua màn hình. Trước khi bước vào những trận đấu đầu tiên, HLV Mai Đức Chung không nói nhiều về chiến thuật, điều ông nhấn mạnh nhất là tâm lý.

"Tôi nói với các cầu thủ rằng hãy hết sức bình tĩnh, hãy tin vào bản thân mình".

Vẫn là dáng đứng quen thuộc ấy bên đường biên, nhưng lần này là ở World Cup. HLV Mai Đức Chung, ở tuổi 72 xác lập kỷ lục là nhà cầm quân nhiều tuổi nhất ở sân chơi lớn nhất thế giới. Giữa một thế giới bóng đá hiện đại, nơi các đồng nghiệp trẻ hơn mang theo máy tính bảng, dữ liệu và tai nghe, ông xuất hiện với dáng đứng trầm tĩnh, mái tóc bạc nổi bật dưới ánh đèn sân vận động. Dù bị loại từ vòng bảng nhưng các học trò của ông Chung vẫn thi đấu với sự bản lĩnh của một đội bóng lần đầu bước ra sân khấu lớn. Họ rời World Cup không mang theo chiến thắng, nhưng mang theo sự tự hào với tâm thế ngẩng cao đầu.

"Bố Chung" của cầu thủ Việt Nam

World Cup khép lại, để lại những hình ảnh rực rỡ và một cột mốc lịch sử cho bóng đá nữ Việt Nam. Khi ánh đèn tắt, người ta lại thấy ông trở về đúng vị trí quen thuộc của mình, điều khiến HLV Mai Đức Chung trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những cột mốc lịch sử, mà ở cách ông luôn xuất hiện đúng vào những thời điểm khó khăn nhất của bóng đá Việt Nam. Khi cần một người đứng ra nhận trách nhiệm, ông Chung lại liều lĩnh nhận lời.

"Vừa làm đội tuyển nữ, nhận cả đội tuyển nam, bác có nghĩ mình là huấn luyện viên đặc biệt nhất thế giới không?", tôi hỏi HLV Mai Đức Chung như thế. Đáp lại là một nụ cười hiền.

"Bác có gì mà đặc biệt đâu, VFF cần, đội tuyển cần thì bác lại làm thôi".

Năm 2017, đội tuyển nam Việt Nam rơi vào khủng hoảng sau khi U22 Việt Nam bị loại từ vòng bảng SEA Games. HLV Nguyễn Hữu Thắng từ chức, chiếc ghế tạm quyền HLV trưởng bị bỏ trống, và thế là "bố" Chung lại xắn tay vào việc. Trước trận đấu với Campuchia tháng 10/2017, Văn Quyết chỉ nói ngắn gọn:

"Tất cả chúng tôi sẽ chiến đấu, vì đội tuyển, và vì bố Chung".

Dưới cơn mưa tháng 10, hình ảnh HLV Mai Đức Chung đứng bên đường biên, áo sũng nước, chỉ tay, hò hét, động viên từng học trò trở thành một trong những khoảnh khắc in đậm trong ký ức người hâm mộ Việt Nam. Khi nhiệm vụ hoàn thành, ông lùi lại phía sau, nhường sân khấu cho người kế nhiệm là ông Park Hang-seo sau này. Cũng từ những thời khắc như vậy, cầu thủ gọi ông là "bố Chung". Bởi phía sau họ, luôn có một người sẵn sàng đứng ra chịu trách nhiệm, nói với học trò một câu rất đời thường.

"Thắng thì các con nhận, thua thì bác chịu trách nhiệm".

HUẤN LUYỆN VIÊN MAI ĐỨC CHUNG

Đó là cách ông Chung làm nghề. Trên sân, ông yêu cầu cầu thủ phải chơi kỷ luật, phải giữ vị trí, phải tuân thủ đấu pháp. Nhưng khi kết quả không như mong muốn, ông là người đầu tiên nhận lỗi về mình. Với ông, bảo vệ học trò không chỉ là che chắn khỏi dư luận, mà là tạo cho họ niềm tin để dám chơi bóng, dám sửa sai và dám trưởng thành.

"Tôi nói vậy để các cháu còn an tâm thi đấu".

Cách ông đối xử với cầu thủ cũng mộc mạc như chính câu nói ấy. Ít khi quát tháo, càng hiếm khi đẩy học trò ra trước dư luận. Nhưng nếu ai tập hời hợt, thiếu tập trung, ông sẽ gọi lại, hỏi đến nơi đến chốn. Bởi ông tin rằng, phía sau một buổi tập không trọn vẹn, đôi khi là cả một câu chuyện rất đời. HLV Mai Đức Chung vẫn nhớ như in một kỷ niệm cách đây nhiều năm.

"Hôm ấy, tôi nhận ra một tuyển thủ tập không tốt, ánh mắt lơ đãng, động tác thiếu lực. Tôi gọi lại, hỏi han nhẹ nhàng. Phải đến lúc ấy, cháu mới dám trải lòng, sắp đến ngày giỗ mẹ, trong nhà không ai thu xếp được việc hương khói. Cháu muốn về quê, nhưng sợ xin phép sẽ ảnh hưởng đến đội tuyển".

Trước lời tâm sự của học trò, ông Chung khẽ trách: "Sao chuyện như thế mà không nói sớm hơn?". Rồi ông lặng lẽ móc túi, gửi cho cô 500.000 đồng, dặn: "Cầm lấy, mua hoa quả, thắp hương cho mẹ".

Buổi trưa hôm ấy, cô bắt xe về quê. Đến tối, đúng như lời hứa, cô có mặt trở lại đội tuyển, tiếp tục buổi tập hôm sau. HLV Mai Đức Chung chọn cách giữ cầu thủ ở lại bằng sự tử tế. Và có lẽ chính từ những điều rất nhỏ như thế, lại có một thứ niềm tin được hình thành.

"Tình cảm mà bác Chung dành cho cái cầu thủ, tất cả mọi người cũng đều biết. Câu bác nói "thắng thì các con nhận, thua thì bác chịu trách nhiệm" đã thể hiện hết những tình cảm mà bác dành cho toàn đội trong suốt khoảng thời gian dài vừa qua. Như mọi người biết thì bây giờ bác cũng đã lớn tuổi rồi mà vẫn cố gắng ở lại cùng chúng tôi để chiến đấu tại Asian Cup 2026. Đây cũng là một cơ hội để tuyển nữ Việt Nam viết thêm một dấu ấn lịch sử nữa cho bóng đá nữ Việt Nam", Huỳnh Như - tiền đạo đội tuyển nữ Việt Nam chia sẻ.

"Tôi sợ bà nhà tôi buồn"

Huỳnh Như nhắc đến tuổi của HLV Mai Đức Chung bằng một giọng chùng xuống. Bởi ở cái tuổi ấy, người ta thường nghĩ đến nghỉ ngơi, đến những buổi sáng thong thả và những cái Tết đủ đầy sau cả một đời vất vả. Nhưng "bố Chung" của các cầu thủ thì vẫn đứng trên sân tập, vẫn lặng lẽ nhận thêm những hành trình dài cùng đội tuyển, dù hiểu rất rõ rằng mỗi giải đấu đi qua là thêm một lần vắng nhà, thêm một lần lỡ hẹn với gia đình. Và trong tất cả những điều khiến ông bận lòng, có một nỗi lo rất rất đời:

"Tôi sợ bà nhà tôi buồn".

Hơn 50 năm về chung một nhà, bà Ngọc Uyển đã quen với những chuyến đi dài, những mùa giải nối tiếp nhau, những cái Tết thiếu vắng chồng. Bà hiểu bóng đá là cả cuộc đời ông, hiểu vì sao ông luôn chọn đi tiếp, nên chưa bao giờ níu kéo. Bà lặng lẽ đứng lùi về phía sau, lo cho chồng từng bữa ăn, giấc ngủ, từng viên thuốc mỗi khi ông lên đường. Trong danh bạ điện thoại, HLV Mai Đức Chung lưu tên người vợ đã đầu ấp tay gối suốt mấy chục năm là: "E (Em) Uyển". "Em – anh" cũng là cách họ xưng hô với nhau từ ngày còn trẻ, như một thói quen nhỏ được giữ gìn qua năm tháng.

Những lúc trở về ngôi nhà nhỏ trong con ngõ yên tĩnh ở Ngọc Hà, ông Chung lại trở về đúng nghĩa với đời sống thường nhật. Ông thích nhất bát canh xương nấu măng do vợ nấu, món ăn quen thuộc đến mức chỉ cần ngửi mùi đã thấy Tết về rất gần. Nhắc đến Tết Giáp Thìn năm ngoái, giọng ông vui hẳn. Đó là những buổi sáng ông đi chợ, ghé mua phở mang về trong chiếc cặp lồng cũ, rồi ngồi nhẩn nha uống cà phê ở quán quen trên phố Đội Cấn. Có những ngày thật chậm, ông cùng vài người bạn già ra bờ hồ câu cá, không ồn ào, không vội vã, như để bù lại những năm tháng luôn ở trong guồng quay của bóng đá.

Có điều năm nay, khi tiếp tục đồng hành cùng đội tuyển nữ Việt Nam, HLV Mai Đức Chung lại thêm một lần vắng nhà vào những ngày cận Tết. Phải đến 29 tháng Chạp, toàn đội mới trở về nước. Ông chỉ kịp dành cho gia đình vài ngày ngắn ngủi, rồi mùng 2 Tết lại xách túi lên đường hội quân cùng các học trò. Với HLV Mai Đức Chung, những cái Tết đủ đầy bên gia đình luôn là điều rất quý giá. Nhưng phía trước ông vẫn là đội tuyển, là trách nhiệm, là lựa chọn đã theo ông suốt cả cuộc đời. Phải chăng vì phía sau có một mái nhà đủ đầy yêu thương, HLV Mai Đức Chung mới có thể bền bỉ đến vậy trên sân cỏ. Từ những điều rất rất nhỏ của thường ngày, ông trở lại với công việc để tiếp tục dẫn dắt, vun đắp và để lại những giá trị tốt đẹp cho bóng đá Việt Nam.

HLV Mai Đức Chung chưa bao giờ nói nhiều về di sản. Ông ít khi dùng những từ lớn. Với ông, bóng đá đơn giản chỉ là công việc phải làm cho tử tế. Nhưng hơn hai thập kỷ bền bỉ cùng bóng đá nữ Việt Nam, những gì ông để lại đã vượt xa các con số, danh hiệu hay những tấm huy chương. Đó là một thế hệ cầu thủ biết tin vào bản thân, biết đứng thẳng trước áp lực, biết đi xa mà không đánh mất mình. Là vị thế của bóng đá nữ Việt Nam trên bản đồ châu lục và thế giới. Là niềm tin rằng câu chuyện Việt Nam có thể được viết tiếp.

"Tôi mong mỏi nhìn thấy những gương mặt trẻ tiếp nối mạnh mẽ hơn, và dám mơ những giấc mơ lớn hơn thế hệ đi trước. Tôi tin rằng bóng đá nữ Việt Nam rồi sẽ còn tiến xa hơn nữa".

Những mong mỏi ấy không chỉ nằm lại trong suy nghĩ của người đã dành cả đời cho bóng đá nữ Việt Nam. Nó rõ ràng hơn trong chính những cầu thủ đã lớn lên cùng HLV Mai Đức Chung và đang tiếp tục mang theo những giá trị ấy trên hành trình phía trước. Với Huỳnh Như, đội trưởng đội tuyển nữ Việt Nam, di sản mà HLV Mai Đức Chung để lại không phải là điều gì xa vời, mà là thứ có thể cảm nhận mỗi ngày trên sân tập, trong phòng thay đồ, và trong cách các thế hệ cầu thủ tiếp tục bước tiếp.

"Bác Chung đã dẫn dắt rất nhiều thế hệ cầu thủ nữ, từ trước đến bây giờ. Và hiện tại, bác vẫn đang tiếp tục đưa các cầu thủ trẻ lên đội tuyển để các bạn có cơ hội tiếp cận, học hỏi và kế thừa. Như tin rằng, sẽ có những cầu thủ trẻ hơn bước lên, mang theo cả khát vọng lẫn trách nhiệm. Và trong hành trình ấy, dấu ấn của HLV Mai Đức Chung sẽ vẫn còn đó như một phần không thể tách rời".

Buổi tập của đội tuyển nữ Việt Nam khép lại khi hơi lạnh vẫn còn bám trên mặt cỏ. Các cầu thủ lặng lẽ thu dọn đồ đạc, tiếng giày chạm nền sân khẽ vang lên, hòa vào làn gió sớm. HLV Mai Đức Chung đứng lại bên đường biên lâu hơn một chút, dõi theo từng học trò rời sân. Ông khoác thêm chiếc áo gió, kéo cao cổ áo, rồi bước chậm về phía cổng sân. Bóng dáng người đàn ông tóc bạc khuất dần, để lại phía sau khoảng sân quen thuộc và một hành trình vẫn chưa dừng lại.