Đang tải trang
ĐỘI NGŨ THỰC HIỆN
Bài viết: Vietphoco Nhiếp ảnh: Trần Nhựt Long, Hoàng Việt Thiết kế: Cường Te
Chịu trách nhiệm sản xuất: Đỗ Quốc Trung - Việt Trần Đạo diễn: Nguyễn Hoàng Việt Tổ chức sản xuất/ Hỗ trợ nội dung: Lam Hà
Quay phim: Nguyễn Thanh Trí - Trần Nhựt Long Dựng phim: Trâm Nguyễn
Quay lại
Tên Đề cử Đội Cứu hộ – Cứu nạn miễn phí 116
ĐỀ CỬ HẠNG MỤC Nhân vật truyền cảm hứng

Buổi trưa ở làng Vũ Thư, Thái Bình, nắng dựng đứng. Cánh đồng lúa ngoài đê vẫn xanh nhưng dưới chân cây cầu bắc ngang con sông là một không khí khác hẳn. Người dân tụ lại thành từng nhóm nhỏ, nói khẽ, chỉ trỏ, rồi lại im lặng. Đêm qua, một cụ bà để lại thư tuyệt mệnh và biến mất dưới dòng nước.

Con sông trước mặt phẳng lặng đến mức tưởng như không có gì xảy ra. Nhưng ai cũng hiểu, bên dưới là một dòng chảy khác: cuộn xiết, tối tăm, và đầy những điều chưa thể gọi tên.

Giữa đám đông ấy, vài người mặc áo xanh dương xuất hiện. Không còi hú, không loa phóng thanh. Người trên bờ, người dưới nước, chia nhau tìm kiếm dọc hai bên sông. Một người cầm sào rà từng mét lòng sông, một người khác chậm rãi bước trên bãi cỏ ven bờ, mắt dõi theo từng mảng bèo trôi. Họ làm việc trong im lặng, như thể mọi âm thanh đều là thừa thãi.

Không ai cần hỏi họ là ai. Người dân chỉ khẽ nói với nhau: "Đội 116 đấy."

Sự có mặt của họ mang lại một khoảng lặng hiếm hoi giữa hỗn loạn. Không phải vì họ hứa sẽ tìm thấy. Mà vì người ta biết, đã có người xuống nước để đi tìm.

Sự có mặt của họ mang lại một khoảng lặng hiếm hoi giữa hỗn loạn. Không phải vì họ hứa sẽ tìm thấy. Mà vì người ta biết, đã có người xuống nước để đi tìm.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 1.
Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 4.
Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 6.

Người đứng bên mép nước

Anh Nhâm Quang Văn đứng bên bờ sông. Tay áo ướt tới khuỷu, mồ hôi và nước sông hòa vào nhau. Ánh mắt anh dõi theo chiều trôi của dòng nước, như thể đang cố nắm lấy một điều gì đó đã thực sự vuột khỏi tầm tay.

Cuộc tìm kiếm trưa nay chỉ là một trong hàng trăm nhiệm vụ mà đội của anh đã thực hiện suốt nhiều năm qua. Chừng ấy thời gian lênh đênh trên sông nước, anh hiểu rõ hơn ai hết: không có dòng sông nào hiền.

Ít người biết rằng, trước khi gắn đời mình với cứu hộ đường thủy, anh Văn từng là giám đốc một công ty xử lý tai nạn giao thông đường bộ. Công việc của anh gắn với sắt thép, cần cẩu, những vụ va chạm xe tải giữa đêm mưa, những biên bản ký vội dưới ánh đèn vàng. Cuộc sống khi ấy mang lại cho anh một nền tảng kinh tế đủ vững.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 1.

Mọi thứ trôi đi đều đặn cho đến ngày anh đối mặt với biển.

Năm 2015, trong một chuyến thi công đường ống dẫn khí tại khu vực Cồn Vành, anh cùng xe máy, thiết bị được vận chuyển trên một chiếc phà lớn, cách bờ khoảng 5km. Sóng lớn bất ngờ ập tới. Không còi báo động. Không kịp trở tay. Cả chiếc phà bị nhấn chìm chỉ trong tích tắc.

Tám con người, trong đó có anh, bám víu lấy phần cần cẩu 50 tấn vừa kịp trồi khỏi mặt nước. Biển hôm đó dữ đến mức cả ngư dân lẫn lực lượng cứu hộ đều không thể tiếp cận. Gió đập thẳng vào mặt. Tiền lương mang theo để trả công nhân nổi lềnh bềnh như xác cá.

Trong khoảnh khắc ấy, anh chỉ còn một quyết định duy nhất: phải sống.

Họ được cứu bằng một cách chẳng giống ai: ngư dân trải lưới trên thuyền, từng người một phải nhảy từ cần cẩu xuống, rồi được kéo lên. Nếu trượt, là chết. Không ai trượt.

Nhưng đêm đó, anh Văn biết, cuộc sống của mình đã trượt sang một hướng khác.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 8.
Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 10.

“Hôm nay mình sống được, vì có người cứu”

Sau vụ chìm phà, anh mất trắng gần bốn tỷ đồng. Suốt bốn tháng liền, anh dậy từ 5 giờ sáng, ra hiện trường trục vớt, chờ đến 11 giờ đêm mới về. Có những ngày, anh ngồi một mình trước biển, nhìn lại biến cố vừa qua và tự hỏi: rốt cuộc điều gì còn sót lại trong đời mình?

Câu trả lời đến vào năm 2020, khi miền Trung oằn mình trong trận lũ lịch sử. Trên mạng xã hội lan truyền những hình ảnh người dân mắc kẹt trên mái nhà, và cả những câu chuyện "thương lượng" giá tiền để cứu người. Có nơi, mỗi chuyến xuồng được hét giá 3–5 triệu đồng.

Anh Văn không ngồi yên được.

"Việc này, mình có thể làm," anh nghĩ.

Anh đăng một dòng kêu gọi trên mạng xã hội, với niềm tin mơ hồ. Nhưng chỉ trong ít ngày, anh tập hợp được hơn 100 chiếc xuồng cùng máy móc. Anh cùng vài anh em lao vào vùng lũ, cứu người, phát đồ, chở dân ra khỏi vùng ngập. Khi trở về, còn dư lại hai chiếc xuồng.

Anh đặt tên cho đội là 116 - một con số không thuộc về bất kỳ cơ quan nào. Không trụ sở. Không biên chế. Không lương. Ban đầu chỉ có một mình anh. Rồi dần dần, từng người tự tìm đến.

Hôm nay mình sống được vì có người cứu. Vậy từ nay, mình phải cứu người khác

anh văn từng nói

Những ngày đầu, để được phép tìm kiếm, anh phải đến từng xã xin xác nhận. Không ít gia đình nghi ngờ: "Ai đời người lạ tự nhiên đi tìm xác mà không lấy tiền?"

Có nơi, chính quyền địa phương phải đứng ra xác nhận, anh mới được xuống nước. Có vụ, anh tự lái cano, tự rà, không đồng đội, không hậu cần. Trắng tay từ sáng tới chiều.

Dần dần, người ta biết đến 116. Nhưng đi kèm với đó là những rắc rối. Có fanpage giả mạo vu khống đội ăn chặn. Có thành viên bị hành hung. Có vụ, đội 116 tìm thấy thi thể thì nhóm khác lao ra nhận công, đòi tiền gia đình. Có xác bị buộc dây giữa sông, nếu không trả tiền thì không thả.

Đội 116 bước vào thế giới hỗn loạn ấy với một lựa chọn cực kỳ khó: cứu hộ hoàn toàn miễn phí, và livestream toàn bộ quá trình tìm kiếm.

Camera không để gây chú ý, mà để gia đình biết rằng dưới dòng nước kia, có người đang lặn, đang rà, đang tìm con họ. Có những buổi livestream kéo dài hàng giờ, không ai nói gì, chỉ nghe tiếng máy nổ và nước vỗ vào mạn thuyền.

Camera không để gây chú ý, mà để gia đình biết rằng dưới dòng nước kia, có người đang lặn, đang rà, đang tìm con họ. Có những buổi livestream kéo dài hàng giờ, không ai nói gì, chỉ nghe tiếng máy nổ và nước vỗ vào mạn thuyền.

"Ít nhất thì họ biết chúng tôi không bỏ đi," anh Văn nói.

“Ít nhất thì họ biết chúng tôi không bỏ đi,”

anh văn nói
Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 1.
Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 12.

Vịnh Xanh 58 và người cha ở Hòn Gai

Mùa hè 2025, vụ chìm tàu Vịnh Xanh 58 trên Vịnh Hạ Long trở thành thảm kịch đường thủy nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua. Tàu lật giữa giông gió, nhiều hành khách rơi xuống biển, mất tích.

Đội 116 lập tức có mặt. Nhưng bão lớn khiến họ không thể ra khơi. Trong những ngày đầu, họ đi bộ dọc bờ từ Tuần Châu tới Bãi Cháy, rọi đèn pin xuyên đêm, tìm từng dấu vết nhỏ. Khi biển cho phép, họ mở rộng phạm vi tìm kiếm ra hàng chục km.

Mỗi ngày, đội làm việc 12 - 13 tiếng liên tục. Ăn ngay trên sóng. Ngủ chập chờn trên thuyền. Mỗi tin báo "nghi có vật thể lạ" đều khiến họ lập tức nổ máy, bất kể đang nghỉ hay đang ăn.

Có thi thể được tìm thấy cách hiện trường hàng chục km. Có người chỉ được phát hiện sau nhiều ngày, khi hy vọng của gia đình gần như cạn kiệt.

Trong suốt hành trình ấy, đội 116 từ chối nhận mọi khoản tiền cảm ơn. Có lần, họ nhận được 50 triệu đồng chuyển khoản kèm lời nhắn tri ân. Ngay lập tức, đội đăng bài tìm cách trả lại, vì tin rằng người còn đau thương cần số tiền ấy hơn.

9 ngày trên biển là 9 ngày không một ai trong đội có khái niệm bỏ cuộc.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 1.

Chiều tối 28/7/2025, tại khu 5, phường Hà Lầm, Quảng Ninh, con dốc nhỏ dẫn vào ngôi nhà của anh T.D.H (SN 1988) chật kín người. Anh H. - người cha đơn thân - đã mất tích sau khi cùng con trai đi tắm biển.

Thi thể anh được tìm thấy trong một hốc đá, cách vị trí ban đầu khoảng 3km. Người trực tiếp tham gia tìm kiếm, vẫn là họ, Đội 116.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 2.

Khoảng 17h, khi xe chở linh cữu dừng lại dưới chân dốc, các thành viên đội 116 tiến đến, phối hợp cùng gia đình đưa anh về căn nhà nhỏ. Không ai bảo ai. Họ làm như một phản xạ quen thuộc.

Trong lễ viếng, nhiều thành viên trong đội bật khóc. Họ không chỉ là người tìm thấy anh H., mà là những người đã theo sát gia đình từ những ngày đầu, chứng kiến nỗi tuyệt vọng của người mẹ già, ánh mắt ngóng ra biển mỗi chiều.

Trước khi rời đi, họ đứng lặng trước linh cữu, cúi đầu, rồi nhẹ nhàng ôm lấy cháu T.G.H - con trai anh H. Không lời nói. Chỉ là một cái ôm rất khẽ.

"Đó là điều cuối cùng chúng tôi có thể làm," một thành viên đội nghẹn ngào nói.

Đó là điều cuối cùng chúng tôi có thể làm.

một thành viên đội cứu hộ 116 nghẹn ngào nói.
Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 3.
Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 18.

Ở lại sau cùng

Không phải vụ việc nào cũng kết thúc khi tìm thấy thi thể. Ở Phú Yên, trong những đợt lũ dữ, đội 116 không chỉ tìm kiếm người mất tích mà còn ở lại lo hậu sự cho những gia đình kiệt quệ. Tắm rửa cho người mất. Tìm quần áo. Mua chiếc quan tài rẻ nhất có thể.

Có lần, khi đưa thi thể một đứa trẻ lên bờ, anh Văn cúi xuống kéo lại chiếc áo đã tuột khỏi vai em. Anh làm rất chậm, như sợ đánh thức một giấc ngủ. Không ai bảo anh làm vậy. Nhưng anh vẫn làm.

"Không ai trả công cho việc này," anh nói. "Nhưng nếu không làm, mình không đành."

Có lần, khi đưa thi thể một đứa trẻ lên bờ, anh Văn cúi xuống kéo lại chiếc áo đã tuột khỏi vai em. Anh làm rất chậm, như sợ đánh thức một giấc ngủ. Không ai bảo anh làm vậy. Nhưng anh vẫn làm.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 1.

5 năm. Hơn 1.000 người được tìm thấy. Có người sống. Có người đã mất. Nhưng cuối cùng, họ đều được trở về.

Đội cứu hộ đường thủy ấy không chỉ có anh Văn. Đó là tập hợp của những con người rất khác nhau, nhưng cùng chọn ở lại sau khi đã nhìn thấy điều không ai muốn nhìn thấy.

Không ai trong đội nhận lương. Không ai được huấn luyện chính quy. Họ tự xây dựng quy tắc, tự chăm sóc nhau. Có người đến rồi đi. Có người ở lại. Có người từng là thân nhân nạn nhân, sau đó xin gia nhập.

Như anh Tùng - người đàn ông từng sống trong chùa nhiều năm, quen với im lặng và sự buông bỏ. Trong một lần tìm kiếm ở Thái Nguyên, anh tận mắt chứng kiến thi thể một đứa trẻ trôi dạt hơn ba cây số theo dòng nước. Không ai bảo anh phải ở lại, nhưng từ khoảnh khắc ấy, anh không rời đi nữa. Có chuyến cứu hộ, Tùng cùng đồng đội đưa được năm người ra khỏi một căn nhà bị cô lập giữa biển nước. Một cụ bà hơn 90 tuổi được đặt vào chiếc chậu nhựa, buộc dây kéo qua dòng lũ. Sau hôm đó, cả đội phải nghỉ gần một tuần vì ngộ độc nước lũ.

Có chuyến cứu hộ, Tùng cùng đồng đội đưa được năm người ra khỏi một căn nhà bị cô lập giữa biển nước. Một cụ bà hơn 90 tuổi được đặt vào chiếc chậu nhựa, buộc dây kéo qua dòng lũ. Sau hôm đó, cả đội phải nghỉ gần một tuần vì ngộ độc nước lũ.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 2.

Rồi có chị Lan, một người mẹ của hai đứa con, điều hành một công ty kiểm toán, vốn dĩ chưa từng nghĩ sẽ dấn thân vào những cuộc tìm kiếm sinh tử. Chị đến thăm đội chỉ vì tò mò, mang theo vài hộp cháo trong một đêm hỗ trợ tìm người mất tích.

Nhưng khi chứng kiến người mẹ gào khóc gọi con trai tám tuổi bên bờ sông, thấy ông ngoại run rẩy không đủ bình tĩnh mở tủ quần áo lấy đồ để chôn cháu, chị đã lặng người. Từ đêm ấy, chị không rời đội nữa. Chị ở lại vì không thể đành lòng để những nỗi đau ấy phải chịu thêm một lần cô độc, nhất là khi chính chị đã từng đi qua bạo bệnh, từng trải qua mất mát người cha mà mình yêu thương nhất.

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 3.

"Tôi không nghĩ đây là nghề," anh Văn nói. "Vì nghề thì phải có thu nhập. Nếu không gọi là nghề, thì gọi là nghiệp. Hoặc là một cách sống."

Giữa những khúc sông không tên, những bờ biển tối, những ánh mắt vẫn dõi theo từ trên bờ, 116 vẫn đi tìm.

Không phải để được vinh danh.

Không phải để được nhớ ơn.

Chỉ để khi một bi kịch xảy ra, sẽ có ai đó nói với gia đình nạn nhân một điều rất đơn giản: "Sẽ có người đi tìm."

Những buổi livestream không lời giữa dòng nước dữ: chỉ còn tiếng sóng và lời hứa với người ở lại - Ảnh 4.